Zoeken
Menu
Verwarmen met ijs Tekst: Marion de Graaff, Tekstbureau ’t Kofschip. Beeld: Dick de Graaff

Er wordt hard gewerkt aan de transformatie van het gemeentehuis van de gemeente Voorst in het dorp Twello. Bijzonder is dat de betonnen constructie van het gebouw is blijven staan. Dat heeft alles met de duurzame ambitie te maken: ‘Waarom slopen wat prima bruikbaar is?’

Het gemeentehuis werd in 1982 gebouwd en voldoet inmiddels niet meer aan de eisen die er vandaag de dag gelden op het gebied van klimaatbeheersing en energieverbruik. Tijd voor een modern en duurzaam nieuw pand dus, waarbij ervoor werd gekozen om niet volledig voor sloop te kiezen maar de betonnen basis opnieuw ‘aan te kleden’. Daarbij worden allerlei duurzame oplossingen ingezet. Zo krijgt het gebouw buitengevels van kalkhennep. ‘Dat is een biobased materiaal waarmee je milieuvriendelijk een gebouw kunt isoleren’, zegt Ed Bakx, projectleider van de gemeente Voorst. ‘Ook wordt het gebouw straks verwarmd door middel van ijsverwarming.’

Kalkhennep

Kalkhennep is een damp-open en vochtregulerend product waarin enerzijds de eisen aan de thermische prestaties en anderzijds de wensen op het gebied van comfort samen komen. Kalkhennep bestaat uit de natuurzuivere materialen kalk en hennephout. Het is een circulair bouwmateriaal waarin geen schadelijke stoffen voorkomen en dat volledig afbreekbaar is. Bovendien komt er bij de productie ervan geen CO2 vrij, maar gebeurt het omgekeerde: het neemt CO2 op. Doordat kalkhennep damp-open is, reguleert het de relatieve vochtigheid van het binnenmilieu. Een ander pluspunt is dat kalkhennep een hoge warmtecapaciteit heeft, dat wil zeggen dat het materiaal langzaam opwarmt en uitstekend isoleert, met als gevolg dat het gebouw in de zomer koel blijft en in de winter bijdraagt om de warmte binnen te houden.

Verwarmen met ijs

En dan de verwarming en de koeling van het gebouw. Daarin wordt voorzien door een warmtepomp die wordt aangesloten op een ijskelder en op zon-luchtcollectoren. Dat is een relatief nieuwe techniek, die in de toekomst naar verwachting veel vaker ingezet zal worden voor grote projecten zoals dit gemeentehuis. De afmeting van de ijskelder meet twaalf bij vier meter en zal zo’n 350.000 kubieke liter water bevatten. De werking van de ijskelder is vergelijkbaar met die van een koelkast. In de herfst en winter wordt de ontstane warmte gebruikt voor de verwarming van het pand. Hierbij verandert het water in de buffer langzaam in ijs. Bij de overgang van vloeibaar water naar ijs komt een grote hoeveelheid energie vrij, wel zoveel als er nodig is om water van 0°C naar 80°C op te warmen, en andersom. Dit wordt kristallisatiewarmte genoemd. Deze warmte wordt door de warmtepomp gebruikt om het hele gebouw in de koude maanden te verwarmen. In de zomermaanden wordt het ijs gesmolten met behulp van de zon-luchtcollectoren. Het koude water koelt dan het gebouw. Deze state-of-the-art techniek om te verwarmen en te koelen zal de energiekosten drastisch verminderen.

Deadline

De werkzaamheden zijn in volle gang. De planning is om rond de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 klaar te zijn. Projectleider Bakx: ‘Ik verwacht dat we die deadline gaan halen en ik kijk enorm uit naar het moment van de officiële opening.’

Ook interessant