Zoeken
Menu
Nederland wil snel meer duurzaamheid en van het gas af Foto: Shutterstock

De overheid wil in de transitie naar duurzame energie een versnelling hoger schakelen. Op korte termijn wijzigen twee subsidieregelingen en wil de regering 2 miljard euro extra uittrekken; op lange termijn wil de regering vanaf 2050 geen gas meer in de Nederlandse woningen. Dat gaat sommige gemeenten niet snel genoeg.

Als op 7 maart 2017 de voorjaarsronde SDE+ 2017 open gaat, zit er meer geld in de pot. Voor deze ronde bedraagt het maximaal subsidiebedrag 6 miljard euro. Na deze voorjaarsronde besluit het kabinet definitief over de 2e ronde, maar zoals het er nu uitziet, komt ook dan weer 6 miljard beschikbaar. Dat zou betekenen dat er 2 miljard meer wordt gesubsidieerd in 2017. Deze regeling is vooral bedoeld voor grootschalige projecten op het vlak van duurzame energieopwekking.

Particulieren laten geld liggen

Voor de particulieren opent op 2 januari van het nieuwe jaar al de 2017 trance van de ISDE regeling. Hiervoor stelt de regering 70 miljoen euro beschikbaar, net zoveel als dit jaar. In 2017 veranderen er wel enkele zaken in deze regeling, bedoeld om particulieren en zakelijke gebruikers die hun eigen energie opwekken, financieel een steuntje in de rug te geven. Nieuw is dat particulieren tot 6 maanden na de aanschaf van een installatie een subsidie kunnen aanvragen. Hybride warmtepompen en warmtepomp boilers zijn niet langer een aparte categorie in de regeling. Voor de biomassaketel verhoogt men de toeslag per kW voor ketels vanaf 40 kW vermogen. Het basisbedrag daarentegen gaat omlaag. En om de zonneboiler extra te steunen, verhoogt de overheid de subsidie per kWh. Dat moet de zonneboilers aantrekkelijker maken. Uit cijfers die de overheid bekend maakte over de lopende ISDE regeling, blijkt dat het budget lang niet wordt opgebruikt. Op 30 november was er slechts  35,9 miljoen euro aangevraagd, terwijl ook in 2016 zo’n 70 miljoen euro beschikbaar is. Het merendeel van de particuliere aanvragers investeert in een warmtepomp, een kwart van palletkachels en een klein deel in zonneboilers.

Wat kost de transitie naar gasloos?

Met deze regelingen wil de overheid de transitie naar duurzame energie versnellen. Op korte termijn gaat het er vooral om dat Nederland in 2023 zo’n 16% van de gebruikte energie uit hernieuwbare bronnen haalt. In 2050, zo heeft minister Kamp onlangs aangekondigd, moeten Nederlandse woonhuizen het zonder aardgasaansluiting stellen. Sommige experts waarschuwen dat dit een behoorlijke ambitie is, die Nederland in de portemonnee gaat voelen. Adviesbureau McKinsey berekent dat er tussen 2020 en 2040 elk jaar 10 miljard euro geïnvesteerd moet worden om deze slag te maken. Dat geld is bijvoorbeeld nodig om restwarmte uit de industrie naar woningen te brengen. Of voor installaties om aardwarmte te benutten. CE Delft verwacht dat 44% van de woningen in 2050 op deze manier verwarmd wordt. Ook in de woningen moet er fors geïnvesteerd worden. Onduidelijk is nog wie daarvoor opdraait. Desondanks willen enkele gemeenten geen 30 jaar meer wachten met de transitie naar gasloze woonhuizen maar daar op korte termijn al mee starten.

Amsterdam en Maastricht: afkoppelen

De gemeente Amsterdam wil al in 2017 geen gasaansluiting meer aanleggen in nieuwbouwwoningen. De gemeente Maastricht heeft dezelfde ambitie. Daar bovenop willen deze twee gemeenten het gas weghalen uit bestaande woningen. Amsterdam om te beginnen uit 10.000 sociale huurwoningen. Maastricht noemt nog geen concrete aantallen, maar bijna de volledige gemeenteraad vindt wel dat Maastricht snel moet inspelen op de kans die de aangepaste Gaswet biedt. De Nederlandse gaswet biedt sinds kort namelijk de mogelijkheid om bestaande wijken los te koppelen van het gasnet. Woningen moeten dan bijvoorbeeld verwarmd worden met restwarmte van papierfabriek Sappi in Maastricht, waar nu ook al een aantal woningen hun warmte van betrekken. In Amsterdam zijn al 72.000 woningen aangesloten op het Nuon netwerk, verwarmd met warmte van de afvalverbrandingsoven. Amsterdam wil tegen 2020 zo’n 100.000 woningen hebben aangesloten op deze stadsverwarming.

Gevolgen voor installatiebranche

Deze beslissingen hebben ingrijpende gevolgen voor zowel particulieren als installateurs. Als warmte naar de woningen wordt gebracht, worden individuele CV ketels overbodig. Aan de andere kant zal de markt voor PV installaties groeien. Ook stimuleert de overheid kleinschalige projecten om restenergie dichtbij in te zetten. Particulieren en waarschijnlijk ook verhuurders zullen niet altijd blij zijn als hun installatie in de woning overbodig wordt. Dat beseft de gemeente Amsterdam, die daarom in 2017 eerst 10.000 sociale huurwoningen wil afkoppelen. De gemeente hoeft dan alleen zaken te doen met corporaties. Onduidelijk is wie de meerkosten van deze duurzame verwarming gaat betalen. Omdat de gemeente Amsterdam claims van particulieren wil voorkomen, gaat ze een voorlichtingscampagne opzetten. Het doel is woningbezitters zo vroeg mogelijk duidelijk te geven wanneer hun gasaansluiting verdwijnt. Hiermee wil Amsterdam voorkomen dat woningbezitters net in een HR-ketel hebben geïnvesteerd als de gaskraan in hun wijk wordt dichtgedraaid. 

Ook interessant